Từ năm 2026, chính sách thuế TNCN tại Việt Nam sẽ có những bước ngoặt quan trọng nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho người làm công ăn lương và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho hộ kinh doanh. Các điểm nổi bật bao gồm:
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất
Trong đó:
- Tăng mức giảm trừ gia cảnh: Mức giảm trừ cho bản thân tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng; cho người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
- Cải cách biểu thuế: Thu gọn từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế để giảm số thuế phải nộp ở các mức thu nhập trung bình.
- Ngưỡng chịu thuế mới: Cá nhân không có người phụ thuộc chỉ phải đóng thuế khi thu nhập tính thuế vượt quá 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
- Cải cách thuế hộ kinh doanh: Xóa bỏ thuế khoán, nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN lên 500 triệu đồng/năm (gấp 5 lần mức cũ).
1. Quy định về mức giảm trừ gia cảnh mới
Nghị quyết số 110/2025 quy định sự thay đổi đáng kể về mức giảm trừ gia cảnh, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026:| Đối tượng giảm trừ | Mức cũ (VNĐ/tháng) | Mức mới từ 2026 (VNĐ/tháng) | Mức mới từ 2026 (VNĐ/năm) |
| Bản thân người nộp thuế | 11.000.000 | 15.500.000 | 186.000.000 |
| Mỗi người phụ thuộc | 4.400.000 | 6.200.000 | 74.400.000 |
Ngưỡng thu nhập bắt đầu phát sinh thuế
Tùy vào số lượng người phụ thuộc, mức lương thực nhận (sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản miễn thuế) để bắt đầu phải nộp thuế TNCN sẽ thay đổi như sau:- 0 người phụ thuộc: Thu nhập trên 15,5 triệu đồng/tháng.
- 1 người phụ thuộc: Thu nhập trên 21,7 triệu đồng/tháng.
- 2 người phụ thuộc: Thu nhập trên 27,9 triệu đồng/tháng.
- 3 người phụ thuộc: Thu nhập trên 34,1 triệu đồng/tháng.
- 4 người phụ thuộc: Thu nhập trên 40,3 triệu đồng/tháng.
2. Thay đổi biểu thuế lũy tiến từng phần
Biểu thuế mới được thiết kế theo hướng đơn giản hóa và nới rộng khoảng cách các bậc nhằm hỗ trợ người nộp thuế:- Số bậc thuế: Rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc.
- Thuế suất: Các mức áp dụng lần lượt là 5%, 10%, 20%, 30% và 35%.
- Phạm vi áp dụng: Mức thuế suất thấp nhất (5%) áp dụng cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng. Mức cao nhất (35%) áp dụng cho phần thu nhập vượt quá 100 triệu đồng/tháng.
3. Thời điểm xác định thu nhập và áp dụng quy định mới
Một điểm quan trọng đối với người lao động là việc xác định thời điểm tính thuế để hưởng lợi từ chính sách mới:- Nguyên tắc: Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là thời điểm tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập hoặc thời điểm người nộp thuế thực tế nhận được tiền lương, tiền công.
- Trường hợp chuyển tiếp: Lương tháng 12/2025 nhưng nếu được chi trả vào tháng 1/2026 sẽ được áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới và biểu thuế mới.
- Thưởng Tết: Tiền thưởng dịp Tết Nguyên đán 2026 chi trả trong tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2026 cũng sẽ được tính theo quy định mới, giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp so với các năm trước.
4. Phương pháp tính thuế đối với cá nhân cư trú
Công thức tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công năm 2026 được xác định như sau:Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất
Trong đó:
- Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Các khoản giảm trừ.
- Thu nhập chịu thuế: Tổng tiền lương, tiền công trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính thuế (như tiền ăn giữa ca) và các khoản thu nhập được miễn thuế.
- Các khoản giảm trừ bao gồm:
- Giảm trừ gia cảnh (cho bản thân và người phụ thuộc).
- Các khoản bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện.
- Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học (vào các tổ chức được pháp luật quy định).
- Khoản chi cho y tế, giáo dục đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc (theo mức Chính phủ quy định).
Quy định về người phụ thuộc
Người phụ thuộc phải là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, bao gồm:- Con chưa thành niên; con khuyết tật không có khả năng lao động; con thành niên đang học đại học/cao đẳng/nghề.
- Vợ/chồng hoặc bố/mẹ hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động.
- Các cá nhân không nơi nương tựa khác mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.
- Điều kiện thu nhập: Người phụ thuộc phải có thu nhập không vượt quá 1 triệu đồng/tháng (theo quy định hiện hành của Bộ Tài chính).
5. Chính sách đối với cá nhân không cư trú
Đối với cá nhân không cư trú, việc tính thuế đơn giản hơn nhưng không được hưởng các quyền lợi về giảm trừ:- Thuế suất: Cố định 20% trên tổng tiền lương, tiền công.
- Giảm trừ: Không áp dụng giảm trừ gia cảnh.
- Phạm vi: Tính trên số tiền nhận được khi làm việc tại Việt Nam, không phân biệt nơi chi trả. Thu nhập này đã loại trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo.
6. Cải cách thuế đối với hộ kinh doanh cá thể
Luật mới mang đến sự thay đổi mang tính hệ thống đối với lĩnh vực kinh doanh cá thể từ năm 2026:- Xóa bỏ thuế khoán: Hộ kinh doanh chuyển sang hình thức tự kê khai, tự tính và tự nộp thuế.
- Bãi bỏ thuế môn bài: Hộ cá nhân kinh doanh chỉ còn thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT và thuế TNCN.
- Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế: Chỉ những hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên mới phải nộp thuế TNCN (trước đây là 100 triệu đồng).
- Mức thuế suất theo lợi nhuận (nếu xác định được chi phí):
- Doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm: Thuế suất 15% trên lợi nhuận (tương đương ưu đãi cho doanh nghiệp siêu nhỏ).
- Doanh thu từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng/năm: Thuế suất 17%.
- Doanh thu từ 50 tỷ đồng/năm trở lên: Thuế suất 20%.
- Trường hợp không xác định được chi phí: Áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu từ 0,5% đến 2% tùy ngành nghề. Đối với thuế GTGT, vẫn giữ nguyên phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu cho hộ có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên.
