Phân tích dòng tiền nhóm ngành Phân bón năm 2025

Ngành phân bón hiện đang đối mặt với một tình thế đặc biệt: "Lợi nhuận có, nhưng Tiền không về". Mặc dù các doanh nghiệp vẫn ghi nhận lợi nhuận kế toán dương, nhưng dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh (CFO) của cả ba doanh nghiệp đầu ngành là DPM (Đạm Phú Mỹ), DCM (Đạm Cà Mau) và BFC (Phân bón Bình Điền) đều đang ở trạng thái âm nặng.



Nguyên nhân cốt lõi của hiện tượng này là sự tắc nghẽn vốn tại các khoản hàng tồn kho và phải thu khách hàng. Để bù đắp sự thiếu hụt tiền mặt, các doanh nghiệp đang áp dụng những chiến lược tài chính khác nhau: từ việc rút tiền gửi tiết kiệm (DPM, DCM) đến việc tăng cường vay nợ (BFC). Triển vọng ngắn hạn của ngành phụ thuộc chặt chẽ vào biến động giá phân bón thế giới để giải phóng lượng tồn kho khổng lồ hiện tại.

--------------------------------------------------------------------------------

1. Ma trận Vị thế Dòng tiền Thực tế​

Dựa trên số liệu tài chính, vị thế dòng tiền của ba doanh nghiệp được phân loại theo các kịch bản khác nhau, phản ánh sức khỏe tài chính và khả năng ứng phó với biến động thị trường:

--------------------------------------------------------------------------------

2. Giải mã Hiện tượng CFO Âm đồng loạt​

Dù có lãi về mặt sổ sách, dòng tiền của cả ba doanh nghiệp đều bị "nuốt chửng" bởi các biến động lớn trong vốn lưu động.

A. DPM (Đạm Phú Mỹ): Khó khăn Thanh khoản Ngắn hạn​

• Thực trạng CFO: Âm 2.072 tỷ VNĐ mặc dù lợi nhuận trước thuế đạt 1.353 tỷ VNĐ.
• Nguyên nhân:
  • Hàng tồn kho tăng mạnh (-1.716 tỷ VNĐ), cho thấy dấu hiệu găm hàng chờ giá hoặc tiêu thụ chậm.
  • Khoản phải thu tăng (-1.263 tỷ VNĐ), phản ánh việc bị khách hàng chiếm dụng vốn.
• Ứng phó tài chính: DPM phải rút tiền gửi tiết kiệm để bù đắp (CFI dương 2.081 tỷ VNĐ từ việc thu hồi cho vay ròng). Điều này cho thấy doanh nghiệp đang dùng "quỹ dự phòng" để tài trợ cho hoạt động kinh doanh bị kẹt vốn.

B. DCM (Đạm Cà Mau): Chiến lược "Dùng mỡ rán nó"​

• Thực trạng CFO: Âm 1.211 tỷ VNĐ do kẹt vốn tại hàng tồn kho (-1.888 tỷ VNĐ) và phải thu (-1.083 tỷ VNĐ).
• Ứng phó tài chính: Tương tự DPM, DCM rút khoảng 3.000 tỷ VNĐ tiền gửi ngân hàng để duy trì hoạt động.
• Đặc điểm nổi bật: Dù CFO âm, DCM vẫn chi 1.055 tỷ VNĐ để trả cổ tức tiền mặt. Điều này thể hiện sự tự tin vào lượng tiền mặt tích lũy (Cash Hoarding) từ các kỳ trước. Doanh nghiệp hiện không tạo ra tiền mới mà đang tiêu dùng tiền tích lũy.

C. BFC (Phân bón Bình Điền): Áp lực Nợ vay Gia tăng​

• Thực trạng CFO: Âm 747 tỷ VNĐ, bị kẹt tại tồn kho (-817 tỷ VNĐ) và phải thu (-324 tỷ VNĐ).
• Ứng phó tài chính: Khác với hai doanh nghiệp trên, BFC không có nguồn tiền gửi dồi dào để rút về. Do đó, doanh nghiệp buộc phải tăng vay nợ ròng thêm 600 tỷ VNĐ (CFF dương 426 tỷ VNĐ) để bù đắp thiếu hụt dòng tiền.
• Đánh giá: BFC ở vị thế tài chính yếu hơn, dễ bị tổn thương nếu lãi suất tăng hoặc hàng tồn kho tiếp tục ứ đọng kéo dài.

--------------------------------------------------------------------------------

3. Phân tích Triển vọng và Chiến lược Đầu tư​

Các Kịch bản Thị trường​

Ngành phân bón đang ở giai đoạn tích tụ tồn kho cực lớn, dẫn đến hai kịch bản tiềm năng:

• Kịch bản Tích cực: Nếu giá phân bón thế giới tăng mạnh, lượng hàng tồn kho này sẽ được bán với giá cao, giúp CFO đảo chiều dương đột biến và ghi nhận lợi nhuận lớn.
• Kịch bản Tiêu cực: Nếu giá phân bón đi ngang hoặc giảm, doanh nghiệp sẽ phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, khiến lợi nhuận sụt giảm trong khi dòng tiền vẫn bị kẹt.

Đánh giá Ưu tiên Đầu tư​

1. Lựa chọn An toàn nhất (DCM): Mặc dù dòng tiền âm, sức khỏe tài chính vẫn duy trì ở mức "Bò sữa" nhờ lượng tiền mặt ròng dồi dào, đủ khả năng trả cổ tức và duy trì hoạt động ổn định.
2. Lựa chọn Rủi ro (BFC): Phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Rủi ro chi phí lãi vay sẽ trực tiếp bào mòn lợi nhuận nếu tình hình kinh doanh không cải thiện sớm.

Khuyến nghị tổng thể: Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao giá Urê và NPK thế giới. Sự gia tăng của giá hàng hóa sẽ là "chìa khóa" để giải phóng "cục máu đông" tồn kho, biến rủi ro dòng tiền âm hiện tại thành cơ hội bứt phá trong tương lai. Đây có thể là giai đoạn phù hợp để tích lũy cổ phiếu đối với những nhà đầu tư kỳ vọng vào sự phục hồi của giá phân bón, nhưng cần chuẩn bị tâm lý cho những rủi ro thanh khoản ngắn hạn.

Nguồn: Trần Tuấn - DKT
Vui lòng không copy bài viết
Lưu ý: Bài viết không phải là lời khuyên hay khuyến nghị đầu tư

Link tải slide bài giảng: https://gon.vn/yFSWu