Chính sách thuế đối với hộ kinh doanh: Nâng ngưỡng miến thuế lên 500 triệu đồng

[Đức Thịnh1]

Vào ngày 10 tháng 12, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách tài chính đối với khu vực kinh tế cá thể. Thay đổi cốt lõi là việc nâng mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ và cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm, bắt đầu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Điểm đột phá của luật mới không chỉ dừng lại ở việc nâng ngưỡng chịu thuế mà còn thay đổi căn bản phương thức tính thuế: cho phép khấu trừ ngưỡng 500 triệu đồng trước khi tính thuế thay vì nộp trên toàn bộ doanh thu như hiện nay. Dự kiến, chính sách này sẽ giải phóng nghĩa vụ thuế cho khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh (chiếm 90% tổng số hộ trên cả nước), góp phần giảm gánh nặng tuân thủ và thúc đẩy sự phát triển của nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.


--------------------------------------------------------------------------------

Chi tiết các thay đổi trong chính sách thuế​

1. Điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế và cơ chế khấu trừ​

Theo nội dung sửa đổi, các quy định về ngưỡng chịu thuế đã được nới lỏng đáng kể nhằm phù hợp với tình hình kinh tế thực tế:

• Nâng ngưỡng miễn thuế: Doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tăng từ 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm.
• Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Ngưỡng không chịu thuế GTGT cũng được điều chỉnh tương ứng lên mức 500 triệu đồng/năm để đảm bảo tính đồng bộ.
• Cơ chế khấu trừ mới: Đây là thay đổi mang tính bản lề. Thay vì phải nộp thuế trên toàn bộ doanh thu khi vượt ngưỡng như quy định hiện hành, hộ kinh doanh sẽ được trừ đi mức 500 triệu đồng này trước khi thực hiện tính thuế.

2. Đa dạng hóa phương thức tính thuế cho hộ kinh doanh​

Đối với các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng một năm, Luật bổ sung thêm các lựa chọn tính thuế linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hạch toán:

Phương thức tính thuế	Đối tượng áp dụng	Cách tính và Thuế suất
Dựa trên lợi nhuận	Hộ kinh doanh xác định được chi phí	Doanh thu trừ chi phí; áp dụng thuế suất 15% trên phần lãi (tương đương mức ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ).
Dựa trên doanh thu	Hộ kinh doanh không xác định được chi phí đầu vào	Tính theo tỷ lệ trên doanh thu (đã trừ đi ngưỡng 500 triệu); thuế suất từ 0,5% đến 2% tùy ngành nghề.

3. Thời gian áp dụng​

Các quy định mới này sẽ chính thức có hiệu lực và được áp dụng bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2026.

--------------------------------------------------------------------------------

Tác động và Ý nghĩa chiến lược​

Tác động sâu rộng đến cộng đồng kinh doanh​

Việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 500 triệu đồng mang lại những tác động tích cực tức thì về mặt số liệu:

• Số lượng hộ hưởng lợi: Khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh sẽ không còn phải nộp thuế.
• Tỷ lệ bao phủ: Con số này tương đương với 90% tổng số hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc.

Ý nghĩa đối với hệ thống quản lý và kinh tế​

Nguồn tin phân tích rằng đây không chỉ là một đợt điều chỉnh con số mà là một cuộc cải cách lớn với các mục tiêu cụ thể:

• Giảm gánh nặng tuân thủ: Việc đơn giản hóa và nâng ngưỡng miễn thuế giúp các hộ kinh doanh nhỏ giảm bớt các thủ tục hành chính và áp lực tài chính.
• Tạo thuận lợi và hỗ trợ: Chính sách này đóng vai trò là đòn bẩy hỗ trợ nhóm hộ kinh doanh nhỏ và vừa phát triển bền vững.
• Tương đương hóa với doanh nghiệp: Việc áp dụng mức thuế suất 15% trên lợi nhuận cho hộ kinh doanh có quy mô doanh thu dưới 3 tỷ đồng tạo ra sự công bằng về chính sách so với các doanh nghiệp nhỏ có quy mô tương đương.

--------------------------------------------------------------------------------

Kết luận​

Việc thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi với ngưỡng chịu thuế mới 500 triệu đồng là một bước đi quyết liệt nhằm hỗ trợ khu vực kinh tế hộ gia đình. Bằng cách thay đổi từ tư duy "thu trên tổng doanh thu" sang "khấu trừ trước khi tính thuế" và bổ sung cách tính dựa trên lợi nhuận thực tế, luật mới không chỉ giảm bớt rủi ro pháp lý mà còn mở ra cơ hội làm giàu và phát triển mạnh mẽ cho đại bộ phận hộ kinh doanh tại Việt Nam.

Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.