Tài liệu này tổng hợp các thay đổi quan trọng trong Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) mới, dự kiến áp dụng từ ngày 01 tháng 10 năm 2025 và ảnh hưởng trực tiếp đến việc quyết toán thuế cho năm tài chính 2025. Những điều chỉnh này tập trung vào việc giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), mở rộng phạm vi thu thuế đối với các hoạt động kinh tế số xuyên biên giới, và siết chặt quy định về chi phí lãi vay cũng như các điều kiện hưởng ưu đãi thuế.
Các nội dung cốt lõi bao gồm:
--------------------------------------------------------------------------------
Ý nghĩa: Việc giảm thuế suất xuống còn 15% và 17% giúp giảm đáng kể áp lực tài chính cho các SME, cho phép họ giữ lại nhiều lợi nhuận hơn để tái đầu tư.
--------------------------------------------------------------------------------
Giới hạn lãi vay = 30% × (Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh + Chi phí lãi vay + Chi phí khấu hao)
Ví dụ minh họa: Nếu một doanh nghiệp có lợi nhuận thuần 100 tỷ, chi phí lãi vay thực tế 60 tỷ và khấu hao 20 tỷ:
Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
Các nội dung cốt lõi bao gồm:
- Phân cấp thuế suất TNDN (15%, 17%, 20%) dựa trên doanh thu thay vì áp dụng mức chung 20%.
- Thuế hóa các nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ số xuyên biên giới (Google, Facebook, Shopee, v.v.).
- Áp dụng ngưỡng khống chế chi phí lãi vay không vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần cộng chi phí lãi vay và khấu hao.
- Chuyển dịch địa bàn ưu đãi thuế từ các khu công nghiệp thông thường sang các khu công nghệ cao và khu kinh tế đặc thù.
--------------------------------------------------------------------------------
1. Thay đổi về Thuế suất Thu nhập Doanh nghiệp
Thay đổi đáng chú ý nhất là việc xóa bỏ mức thuế suất đồng nhất 20%. Luật mới phân loại mức thuế dựa trên tổng doanh thu năm của doanh nghiệp nhằm hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển.| Mức doanh thu năm | Thuế suất áp dụng | Đối tượng mục tiêu |
| Không quá 3 tỷ đồng | 15% | Doanh nghiệp siêu nhỏ |
| Từ trên 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng | 17% | Doanh nghiệp vừa và nhỏ |
| Từ 50 tỷ đồng trở lên | 20% | Doanh nghiệp lớn và các trường hợp còn lại |
--------------------------------------------------------------------------------
2. Mở rộng đối tượng nộp thuế và quản lý kinh tế số
Luật mới nhắm đến việc tạo ra sự công bằng trong kinh doanh bằng cách mở rộng đối tượng chịu thuế TNDN đối với các thực thể nước ngoài.- Doanh nghiệp xuyên biên giới: Các doanh nghiệp không có cơ sở thường trú tại Việt Nam (như Google, Facebook, YouTube) nhưng phát sinh thu nhập tại Việt Nam từ nền tảng số và thương mại điện tử hiện nay bắt buộc phải nộp thuế.
- Chế tài: Các đơn vị này phải thực hiện xuất hóa đơn để doanh nghiệp Việt Nam có bằng chứng ghi nhận chi phí quảng cáo/dịch vụ. Nếu không tuân thủ, các nền tảng này có thể bị chặn hiển thị tại Việt Nam.
- Sàn thương mại điện tử: Các sàn như Lazada, Shopee sẽ bị quản lý chặt chẽ hơn về nghĩa vụ thuế, đảm bảo sự minh bạch và ngăn chặn tình trạng gian lận tài chính trong kinh doanh trực tuyến.
3. Điều chỉnh chi phí được trừ và giới hạn lãi vay
Quy định về chi phí hợp lý, hợp lệ được thắt chặt hơn, yêu cầu tính tuân thủ cao từ phía kế toán và quản lý doanh nghiệp.3.1. Chi phí hợp lý và hợp lệ
- Tính hợp pháp (Hợp lệ): Mọi chi phí phải có hóa đơn, chứng từ đúng tên đơn vị mua hàng, mã số thuế và địa chỉ. Đặc biệt, xu hướng mới yêu cầu tất cả các khoản chi phải thực hiện qua hình thức chuyển khoản từ tài khoản công ty để được công nhận.
- Tính thực tế (Hợp lý): Chi phí phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Những khoản chi không liên quan đến ngành nghề kinh doanh (ví dụ: mua thiết bị gia dụng cho mục đích cá nhân nhưng ghi danh nghĩa công ty) sẽ bị loại bỏ khi quyết toán.
- Chi phí tiền lương và bảo hiểm: Đối với lao động thời vụ có thời gian làm việc từ 01 tháng trở lên, doanh nghiệp ngoài việc khấu trừ thuế thu nhập cá nhân 10% còn phải chịu trách nhiệm về đóng bảo hiểm xã hội theo quy định mới.
3.2. Khống chế chi phí lãi vay (Ngưỡng 30%)
Luật mới áp dụng công thức tính giới hạn chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế:Giới hạn lãi vay = 30% × (Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh + Chi phí lãi vay + Chi phí khấu hao)
Ví dụ minh họa: Nếu một doanh nghiệp có lợi nhuận thuần 100 tỷ, chi phí lãi vay thực tế 60 tỷ và khấu hao 20 tỷ:
- Tổng cơ sở tính: 100 + 60 + 20 = 180 tỷ.
- Ngưỡng giới hạn cho phép: 30\% \times 180 = 54 tỷ.
- Kết quả: Doanh nghiệp chỉ được trừ 54 tỷ vào chi phí. Phần 6 tỷ vượt mức sẽ bị coi là chi phí không được trừ.
4. Thay đổi về Địa bàn Ưu đãi Thuế
Chính sách ưu đãi thuế có sự dịch chuyển về mục tiêu chiến lược:- Bãi bỏ ưu đãi đại trà: Các khu công nghiệp thông thường sẽ không còn mặc nhiên hưởng ưu đãi thuế TNDN như trước đây.
- Tập trung ưu đãi trọng điểm:Ưu đãi thuế sẽ tập trung vào:
- Các khu kinh tế, khu công nghệ cao.
- Khu công nghiệp công nghệ cao.
- Khu công nghệ thông tin tập trung (ví dụ: Công viên phần mềm Quang Trung).
5. Lưu ý quan trọng cho Doanh nghiệp mới thành lập
Mặc dù các mức thuế suất mới (15%, 17%) rất hấp dẫn, các doanh nghiệp SME mới thành lập cần lưu ý quy định tại Điều 10 Khoản 4 Nghị quyết 198:- Doanh nghiệp SME mới thành lập từ năm nay sẽ được miễn thuế TNDN hoàn toàn trong 3 năm đầu hoạt động, bất kể lợi nhuận đạt được là bao nhiêu.
- Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện kê khai doanh thu, chi phí đúng quy định nhưng số thuế phải nộp sẽ bằng không. Mức thuế suất 15% hoặc 17% sẽ bắt đầu áp dụng từ năm hoạt động thứ tư trở đi.
6. Thách thức về mặt kỹ thuật và thực thi
Hiện tại, phần mềm Hỗ trợ kê khai (HTKK) có thể chưa cập nhật các trường dữ liệu cho mức thuế suất 17% (vẫn mặc định 20%). Các doanh nghiệp cần theo dõi các phiên bản cập nhật tiếp theo của cơ quan thuế hoặc hướng dẫn chi tiết về việc nhập thủ công số tiền chịu thuế vào các mục thu nhập khác để đảm bảo tính toán đúng số thuế phải nộp.Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
