Kể từ năm 2026, hệ thống pháp luật giao thông tại Việt Nam sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt, tập trung vào ba trụ cột chính: nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho đối tượng yếu thế (trẻ em), tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho ngành vận tải đường bộ và mở rộng xã hội hóa hạ tầng đường sắt. Những điểm quan trọng nhất bao gồm quy định bắt buộc về thiết bị an toàn cho trẻ em dưới 10 tuổi, việc bãi bỏ giới hạn trần 48 giờ lái xe mỗi tuần để linh hoạt theo Bộ luật Lao động, và lộ trình bắt buộc lắp đặt camera giám sát hành trình đối với xe kinh doanh vận tải. Các biện pháp này không chỉ nhằm giảm thiểu tai nạn mà còn hướng tới mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý thông qua dữ liệu số.
--------------------------------------------------------------------------------
Lưu ý: Mức phạt này cũng áp dụng cho các phương tiện chuyên chở hoặc kết hợp đưa đón trẻ mầm non và học sinh tiểu học.
--------------------------------------------------------------------------------
Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
--------------------------------------------------------------------------------
1. Chính sách bảo vệ trẻ em trên xe ô tô
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ sẽ áp dụng các quy định nghiêm ngặt nhằm bảo vệ trẻ em, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.Quy định về vị trí ngồi và thiết bị an toàn
- Đối tượng áp dụng: Trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét.
- Hạn chế vị trí ngồi: Không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (hàng ghế trước), trừ trường hợp xe ô tô chỉ có một hàng ghế.
- Yêu cầu thiết bị: Người lái xe có trách nhiệm sử dụng và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp với trẻ em. Quy định này áp dụng cho mọi loại xe ô tô, không có ngoại lệ.
Chế tài xử phạt
Nghị định 168 quy định mức phạt cụ thể đối với hành vi vi phạm quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em: | Đối tượng vi phạm | Mức phạt tiền | Hình phạt bổ sung | | :--- | :--- | :--- | | Tài xế xe cá nhân, chủ xe, tài xế xe kinh doanh | 800.000 VNĐ - 1.000.000 VNĐ | Trừ điểm giấy phép lái xe |Lưu ý: Mức phạt này cũng áp dụng cho các phương tiện chuyên chở hoặc kết hợp đưa đón trẻ mầm non và học sinh tiểu học.
--------------------------------------------------------------------------------
2. Cải cách quy định về thời gian lái xe
Để đáp ứng thực tiễn hoạt động của ngành vận tải, Chính phủ đã đề xuất điều chỉnh thời gian làm việc của tài xế dựa trên kiến nghị của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam.- Bãi bỏ giới hạn 48 giờ/tuần: Quy định hiện hành giới hạn tài xế không được lái quá 48 giờ mỗi tuần sẽ được loại bỏ để tăng tính linh hoạt trong các giai đoạn cao điểm về hàng hóa và hành khách.
- Áp dụng Bộ luật Lao động: Thời gian làm việc trong ngày và trong tuần của tài xế sẽ thực hiện theo quy định chung của Bộ luật Lao động (cho phép làm thêm tối đa 300 giờ/năm).
- Giới hạn lái xe liên tục: Giữ nguyên quy định người lái xe kinh doanh vận tải không được lái liên tục quá 4 giờ.
- Mục tiêu: Giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp vận tải trong khi vẫn đảm bảo phù hợp với đặc thù ngành nghề.
3. Quy định về thiết bị giám sát hành trình và camera
Việc hiện đại hóa phương tiện thông qua thiết bị giám sát và ghi hình là yêu cầu bắt buộc đối với khối xe kinh doanh.Đối tượng bắt buộc lắp đặt
- Thiết bị giám sát hành trình và Camera ghi hình lái xe: Áp dụng cho xe kinh doanh vận tải, xe đầu kéo, xe cứu thương và xe vận tải nội bộ.
- Camera khoang hành khách: Áp dụng cho xe chở người từ 8 chỗ trở lên.
Nguyên tắc quản lý dữ liệu và bảo mật
- Phạm vi áp dụng: Quy định lắp camera trong khoang khách chỉ áp dụng đối với phương tiện kinh doanh vận tải hành khách công cộng, không áp dụng cho xe cá nhân.
- Bảo mật dữ liệu: Bộ Công an khẳng định dữ liệu hình ảnh thu thập được sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt theo pháp luật. Mọi hành vi sử dụng sai mục đích sẽ bị xử lý nghiêm.
- Lợi ích: Giúp kiểm soát tốc độ, lộ trình và thời gian lái xe, từ đó bảo đảm an toàn cho hành khách và các phương tiện lưu thông khác.
4. Luật Đường sắt 2025: Đẩy mạnh xã hội hóa
Có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, Luật Đường sắt mới thay thế luật năm 2017 với mục tiêu huy động tối đa nguồn lực ngoài nhà nước.- Huy động vốn tư nhân: Thể chế hóa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cho phép đầu tư dự án đường sắt bằng nguồn vốn ngoài ngân sách.
- Ưu đãi công nghiệp trong nước:
- Bổ sung quy định ưu đãi, hỗ trợ phát triển kinh doanh kết cấu hạ tầng và vận tải đường sắt.
- Ưu tiên mua sắm và sử dụng hàng hóa, dịch vụ từ các nhà sản xuất trong nước để tạo thị trường đủ lớn cho công nghiệp đường sắt nội địa.
- Kết nối đa phương thức: Tăng cường quy định kết nối đường sắt với các loại hình vận tải khác để tối ưu hóa hiệu quả vận tải đa phương thức.
5. Các thay đổi về kỹ thuật và quy chuẩn chuyên ngành khác
Từ năm 2026, một số quy định kỹ thuật cụ thể cũng sẽ chính thức có hiệu lực:- Đèn ưu tiên: Xe quân sự làm nhiệm vụ khẩn cấp được phép thay đổi màu đèn ưu tiên sang nhấp nháy xanh - đỏ (thay vì chỉ màu đỏ như hiện nay).
- Hàng không: Quy định mới về quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng hàng không.
- Hàng hải: Xác định tiêu chí cho các tổ chức bảo hiểm có uy tín trong lĩnh vực hàng hải.
- Thủy sản: Áp dụng hai quy chuẩn mới về phân cấp và đóng tàu cá do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành.
- Xây dựng: Ban hành quy chuẩn về hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động.
Nguồn: Phạm Thịnh tổng hợp.
